Prezydium

mgr inż. Elżbieta Streker-Dembińska (TJO Konin)

Przewodnicząca

dr hab. inż., prof. ITP-PIB Grzegorz Wałowski

(ekspert zewnętrzny, ITP-PIB)

Zastępca Przewodniczącego

mgr inż. arch. Irena Gudowska (PTChD)

Sekretarz

mgr inż. Jolanta Więsyk (TKP)

Członkini

mgr inż. Mirosław Markowski (SITLiD)

Członek

Plan działalności
Komisji Ochrony Środowiska FSNT-NOT
na lata 2026–2029

Komisja Ochrony Środowiska FSNT-NOT jest stałym organem międzystowarzyszeniowym o charakterze opiniodawczo-doradczym. Została powołana przez Radę Krajową FSNT-NOT i działa zgodnie ze Statutem FSNT-NOT oraz obowiązującym Regulaminem.

Punktem wyjścia do opracowania planu działalności Komisji było zidentyfikowanie najważniejszych problemów ochrony środowiska na lata 2026–2029. Wynikają one zarówno z postępujących zmian klimatu, jak i presji gospodarczej, urbanizacji oraz rosnącej konsumpcji. Kluczowe wyzwania, które już dziś są widoczne i będą się nasilać, to: zmiany klimatu i ekstremalne zjawiska pogodowe, kryzys wodny, utrata bioróżnorodności, zanieczyszczenie powietrza, gospodarka odpadami i rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, transformacja energetyczna, degradacja gleb, presja urbanizacyjna na środowisko, zanieczyszczenia chemiczne i nowe zagrożenia środowiskowe oraz kwestie sprawiedliwości klimatycznej.

W latach 2026–2029 kluczowe znaczenie będzie miała integracja polityk klimatycznych, energetycznych i gospodarczych oraz konsekwentne wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju.

Plan działalności Komisji Ochrony Środowiska FSNT-NOT na lata 2026–2029 wpisuje się w kadencję władz Federacji i obejmuje całokształt zagadnień związanych z ochroną środowiska. Szczególny nacisk położony zostanie na integrowanie innowacji technicznych z ochroną klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem środowiskowych aspektów rozwoju odnawialnych i innych niekonwencjonalnych źródeł energii jako jednego z podstawowych narzędzi transformacji energetycznej.

Główne kierunki działań na lata 2026–2029

1. Promocja i certyfikacja technologii odnawialnych źródeł energii (OZE)

Komisja będzie wspierać upowszechnianie nowoczesnych technologii wykorzystujących odnawialne źródła energii, ze szczególnym uwzględnieniem ich efektywności energetycznej, bezpieczeństwa eksploatacji oraz wpływu na środowisko. Działania obejmować będą popularyzację dobrych praktyk, wspieranie procesów certyfikacji i standaryzacji rozwiązań technicznych oraz promocję innowacyjnych technologii służących osiąganiu celów klimatycznych i energetycznych kraju.

2. Transformacja energetyczna i bezpieczeństwo energetyczne

Komisja będzie aktywnie uczestniczyć w debacie publicznej dotyczącej transformacji energetycznej Polski, uwzględniającej konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz ograniczania negatywnego wpływu sektora energetycznego na środowisko. Szczególną uwagę poświęci rozwojowi energetyki odnawialnej, energetyki jądrowej, technologii wodorowych, magazynowania energii oraz inteligentnych sieci energetycznych. Zainteresowania Komisji obejmą także przetwarzanie odpadów komunalnych, w tym ich przetwarzanie termiczne w spalarniach odpadów i w procesach współspalania.

3. Edukacja ekologiczna i współpraca ekspercka

Istotnym obszarem działalności Komisji będzie upowszechnianie wiedzy technicznej i środowiskowej poprzez organizację konferencji, seminariów, debat oraz publikację materiałów informacyjnych. Komisja będzie integrować środowiska naukowe, techniczne, gospodarcze i administracyjne w celu wypracowywania stanowisk oraz rekomendacji dotyczących ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. Komisja będzie poszukiwała możliwości bieżącego informowania o swojej działalności poprzez media, w tym czasopisma naukowo-techniczne oraz media społecznościowe stowarzyszeń naukowo-technicznych i FSNT-NOT, i w miarę dostępności, polskie media codzienne i periodyki.

4. Wsparcie rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ)

Komisja będzie promować rozwiązania sprzyjające racjonalnemu wykorzystaniu zasobów naturalnych, ograniczaniu ilości wytwarzanych odpadów oraz zwiększaniu poziomu ich ponownego wykorzystania i recyklingu. Szczególne znaczenie będą miały działania związane z odzyskiem energii z odpadów, wykorzystaniem produktów ubocznych procesów produkcyjnych oraz wdrażaniem innowacyjnych technologii wspierających rozwój gospodarki cyrkularnej.

5. Ochrona zasobów przyrodniczych i bioróżnorodności

Komisja będzie wspierać działania służące zachowaniu różnorodności biologicznej oraz ochronie ekosystemów szczególnie narażonych na skutki zmian klimatu i presję antropogeniczną. Ważnym elementem będzie promowanie rozwiązań technicznych i organizacyjnych ograniczających degradację gleb, zasobów wodnych oraz terenów cennych przyrodniczo.

6. Wspieranie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich

Komisja będzie inicjować i promować przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej i środowiskowej gospodarstw rolnych oraz rozwojowi lokalnych źródeł energii. Szczególną uwagę poświęci wykorzystaniu biogazu, biomasy i innych technologii umożliwiających zwiększenie samowystarczalności energetycznej obszarów wiejskich przy jednoczesnym ograniczaniu emisji zanieczyszczeń.
Plan ma charakter otwarty i może zostać uzupełniony z uwzględnieniem bieżących potrzeb.

Harmonogram przedsięwzięć na lata 2026–2029

1. Monitorowanie projektowanych zmian prawa w zakresie ochrony środowiska, udział w konsultacjach społecznych nowych aktów normatywnych oraz – w miarę możliwości – udział przedstawicieli FSNT-NOT w posiedzeniach komisji sejmowych i senackich zajmujących się problematyką ochrony środowiska.

2. Doradztwo dla administracji rządowej w procesie aktualizacji Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040), ze szczególnym uwzględnieniem technologicznych aspektów stabilizacji sieci energetycznej przy rosnącym udziale źródeł niestabilnych.

3. Aktywne uczestnictwo przedstawicieli Komisji Ochrony Środowiska FSNT-NOT w konferencjach, kongresach i innych wydarzeniach poświęconych ochronie środowiska.
Kongres Techników Polskich – 2027 i 2029 r.
• 2027 – Sympozjum „Inżynieria rolnictwa biodynamicznego”.
• 2029 – Konferencja „Rola energii jądrowej i wodorowej w polskim miksie energetycznym z uwzględnieniem zagospodarowania odpadów”.

4. Wymiana informacji o przedsięwzięciach stowarzyszeń i terenowych jednostek organizacyjnych FSNT-NOT w zakresie ochrony środowiska. Umożliwienie zainteresowanym członkom Komisji, za zgodą Zarządu FSNT-NOT, udziału w tych wydarzeniach.

5. Organizowanie konferencji, seminariów tematycznych i spotkań dyskusyjnych inicjowanych przez Komisję Ochrony Środowiska FSNT-NOT oraz przygotowanie i prezentowanie Zarządowi FSNT-NOT wypracowanych opinii i stanowisk przed przekazaniem ich do publicznej wiadomości.

Wstępnie planowane przedsięwzięcia na lata 2027–2029, których realizacja uzależniona będzie od pozyskania partnerów i finansowania. Szczegółowe informacje znajdą się w kolejnych planach rocznych,
• 2027 – Prezentacja efektów Systemu Zarządzania Środowiskowego wdrażanego w ramach Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji, jako drogi do Zrównoważonego Rozwoju Firm.
• 2027 – Ogólnopolskie Forum „Mikrobiogazownia w każdej gminie – aspekty techniczne i środowiskowe”.
• 2027 – Debata dotycząca sposobów zarządzania lasami o szczególnej funkcji społecznej, w szczególności lasami położonymi w granicach lub sąsiedztwie miast, miejscowości turystycznych i uzdrowiskowych.
• 2028 - Seminarium nt. zwiększania bioróżnorodności gatunków krajowych w środowiskach naturalnych oraz na terenach zieleni miejsc zurbanizowanych.
• 2028 – Seminarium nt. możliwości organizacyjnych i technicznych dla usuwania inwazyjnej flory i fauny oraz skutecznej utylizacji gatunków najbardziej inwazyjnych zagrażających rodzimym środowiskom przyrodniczym.
• 2028 – Debata poświęcona transformacji energetycznej i bezpieczeństwu energetycznemu, obejmująca m.in. procesy inwestycyjne w energetykę wiatrową na lądzie po liberalizacji przepisów odległościowych oraz analizę zagrożeń dla systemów rozproszonych, w tym przeciwdziałanie cyberatakom na infrastrukturę OZE.
• 2029 – Seminarium Analiza i wpływ na aktualizację przestarzałych projektów przebudowy systemów wodnych nie uwzględniających aktualnej sytuacji klimatycznej i wodnej z czynnym udziałem „Fundacji Wolne Rzeki”,
• 2029 – Podsumowanie programu pilotażowego wdrażania OZE
w gospodarstwach ekologicznych objętych patronatem FSNT-NOT.

6. Wyjazdowe posiedzenia Komisji Ochrony Środowiska FSNT-NOT.
• 2026 – Gospodarka odpadami w subregionie konińskim oraz transformacja energetyczna Wielkopolski Wschodniej po zakończeniu eksploatacji złóż węgla brunatnego.
• 2027 – Wyjazdowe posiedzenie Komisji w Kampinoskim Parku Narodowym, poświęcone ochronie ekosystemów leśnych, bioróżnorodności oraz adaptacji obszarów chronionych do zmian klimatu.
• 2028 – Realizacja Strategii NFOŚiGW na lata 2025–2028, w tym projektów łączących odzysk energii z odpadów przy jednoczesnej ochronie zasobów wodnych i bioróżnorodności temat do ustalenia.
• 2029 – Seminarium „Niezależność energetyczna obszarów wiejskich 2030” studium przypadku

7. Wypracowanie właściwych dla Komisji narzędzi i metod promocji oraz popularyzacji dobrych praktyk w zakresie edukacji ekologicznej i ochrony środowiska, oraz
• promocja Systemu Zarządzania Środowiskowego Polskiego Ruchu Czystszej Produkcji;
• promocja rozwiązań ograniczających wpływ maszyn rolniczych na strukturę gleby i bioróżnorodność;
• promocja technologii zeroemisyjnych wykorzystujących substraty odpadowe (obornik, gnojowicę i pozostałości roślinne) do produkcji energii elektrycznej i ciepła na potrzeby własne gospodarstw;
• promocja programu „Bezpieczne praktyki i środowisko”, rozszerzonego o moduły dotyczące obsługi nowoczesnych instalacji fotowoltaicznych i pomp ciepła;
• promocja różnych sposobów zagospodarowania odpadów, w tym poprzez odzysk energii (spalarnie odpadów)
• przyznawanie corocznych wyróżnień dla innowacji ograniczających emisyjność gospodarki i zwiększających efektywność wykorzystania odnawialnych oraz niekonwencjonalnych źródeł energii w ramach Konkursu „Mistrz Techniki” (edycje 2026–2029);
• promocja osiągnięć osób szczególnie zasłużonych dla ochrony środowiska, w tym wnioskowanie o ich uhonorowanie przez Zarząd FSNT-NOT.
• publikowanie informacji o działalności Komisji w wydawnictwach FSNT-NOT.

Plan przyjęty przez Komisję Ochrony Środowiska FSNT-NOT w dniu 17 czerwca 2026 r.

Przewodnicząca
Komisji Ochrony Środowiska FSNT-NOT
Elżbieta Streker-Dembińska